Sinterklaas 2.0: hoe 6 december ook het feest van de superdiversiteit kan zijn.

Culture, Kracht van Diversiteit, Lifestyle

“Wie doet nu zoiets,” vroeg mijn tienerzoon verontwaardigd? “Wie haalt het in z’n hoofd om de Sinterklaasintrede te verstoren?” Zijn hart was gebroken voor die huilende kleutertjes langs de weg.

We reden in de auto op weg naar huis. Zondagavond. Hij was net terug van een weekend bij de papa in Antwerpen. Ik had hem opgehaald in Gent Sint-Pieters. Onder het genot van een Signature Hot Chocolate in Starbucks – hij met hazelnoot, ik met caramel, een quality time momentje – hadden we de hoogtes en laagtes van de voorbije dagen uitgewisseld. Maar eens in de auto schoot hem toch nog iets te binnen.

“Weet je, mama, ik heb iets vreselijks gezien.” Hij vertelde hoe hij een reportage zag van een Sinterklaasintrede in Nederland. Langs de ene kant van de weg stonden dikke drommen kleutertjes met hun ouders, reikhalzend uit te zien naar de Goedheiligman met zijn vrolijke helpers en hun dolle fratsen. Aan de andere kant van de weg stonden luid schreeuwende betogers. Zo luid en bruut in hun protest dat een aantal kindjes bang geworden was en begon te huilen.

“Wie doet nu zoiets?” Dat kon hij niet begrijpen. En hij vertelde van die paar keer – toen hij nog in de Sint geloofde – dat hij met zijn papa aan de kade in Antwerpen stond, ondergedompeld in de magie en het spektakel. Hoezeer hij daarvan had genoten. Hoogtepunten uit z’n kindertijd. “En weet je wat nog het raarste is, mama?” Euh, neen … Vertel. “Wel, de meest van die ‘protesteerders’ waren witte mensen, hé! Er stonden maar een paar zwarte mensen tussen.”

DE ZWARTEPIETDISCUSSIE

Hij vond dat die hele Zwartepietdiscussie maar zo snel mogelijk voorbij moest zijn. Ik zei: “Ja … Maar er is nog altijd geen oplossing.” Dit is een escalerend conflict van partijen die strijden voor hun eigen gelijk in plaats van in dialoog te gaan en een duurzame oplossing te co-creëren … Aan de ene kant boze zwarte mensen met een trauma-ervaring: “Zwarte Piet is racisme. Hij herinnert ons aan de gruwel van kolonisatie en slavernij, en dat doet ons pijn. Doe daar iets mee.” Aan de andere kant boze witte mensen met een verlieservaring: “Zwarte Piet is geen racisme. Blijf met je fikken van onze kinderfeesten af. We moeten al zoveel veranderen door die lastige diversiteit in onze steden. Dus zwijg! We willen dit gesprek niet voeren.”

Ik praatte met mijn zoon over de achtergronden van het conflict, de pijn van zwarte mensen. Over de slavernij in Nederland en de afgehakte handen in Congo (“Hoezo, rubber komt uit een boom? Echt!?”). Over de oorsprong van het vrolijke pakje van Piet en wat vieze (oude) mannen deden met zwarte kindslaafjes in de 17e en 18e eeuw … (Don’t worry; hij is 14.)

En dat ik vond dat we toch op z’n minst moesten luisteren, als er mensen in onze steden zeiden dat het Sinterklaasfeest voor hen heel pijnlijk was en een jaarlijks dieptepunt. We kunnen niet zomaar zeggen: “Zwijg en laat ons vieren.” Dan kan je verwachten dat de pijn en boosheid steeds groter worden, want dan komt daar nog eens de pijn van het niet gehoord worden, van het niet mogen meetellen, bovenop.

EEN ALTERNATIEF VERHAAL

We dachten samen na over een alternatief. Zou 6 december niet een feest kunnen zijn dat de superdiverse samenleving viert in plaats van haar tot een kookpunt te brengen? Dan zouden we bijvoorbeeld dit verhaal kunnen vertellen:

“Er was eens … ooit heel lang geleden in Myra (Turkije) een bisschop die heel bekommerd was om de arme kinderen in zijn stad. Hij wilde dat ieder kind genoeg rijkdom had niet alleen om te eten, maar ook om speelgoed te kunnen kopen. Daarom ging hij in de nacht stilletjes langs de huizen en gooide buideltjes met gouden muntstukken door de open ramen.

Dat is hij blijven doen, al die tijd tot nu. Elk jaar brengt Sint Nikolaas een stuk speelgoed naar elk kind. Hij is intussen een heel oude man geworden, 1.738 jaar oud om precies te zijn … en het werd zwaar voor hem om al dat werk alleen te doen. De kinderen zagen hem sjouwen met zijn pakjes en zagen hoe moeilijk hij het had. Het leek zelfs alsof hij de moed bijna verloor … Ze dachten: “Dat kunnen we niet laten gebeuren! We gaan de Sint helpen.” Dus sloten ze zich bij de Sint aan. Ze werden vrolijke Pieterbazen en stoere Pietermeiden. Ze zochten in de kast van hun moeder naar vrolijke kleren met strassen, borduursels en grappige hoedjes. Ze haalden dolle fratsen uit om de Sint nieuwe moed te geven en alle kinderen blij te maken.

Nu is de Sint niet meer alleen. Hij heeft een heel team Pieten. Dat is een bont allegaartje. Sommige Pieten hebben een witte huid, anderen zwart, lichtbruin, een beetje gelig, of met een rode schijn. Er zijn er met stijl haar, met krullen en kroeseltjes. Blond, bruin of zwart. Eigenlijk doet dat er niet toe. Ze komen uit alle landen van de wereld samen om de Sint te helpen zijn mooie missie te volbrengen: ervoor zorgen dat op 6 december elk kind – rijk of arm – een leuk cadeautje bij het schoentje vindt en dat het een feestdag is, speciaal voor hen. Een feest dat ze niet moeten delen met ‘de grote mensen’.

We hoeven niet lijdzaam toe te zien hoe diversiteitsvraagstukken in onze samenleving tot een kookpunt komen. We kunnen verbinding MAKEN. We weten hoe dat moet, de sleutels zijn gekend. Nu alleen nog willen én doen. Zo kunnen we groei en innovatie vanuit diversiteit creëren. Het Diversiteit & Inclusie Kompas is daarbij ons navigatie-instrument.

 

HULDE AAN DE DRENKELINGEN VAN DE MIDDELLANDSE ZEE

Kracht van Diversiteit

Vanaf nu wil ik hier elke woensdagochtend een Blog publiceren. Voor sociale ondernemers, dienstverleners en onderwijsmensen die méér willen doen met de diversiteit in hun team en bij hun doelpubliek.

Maar vandaag, 20 juni #Wereldvluchtelingendag  wil ik nog meer dan anders mijn gedachten en gevoel laten uitgaan naar de meer dan 68 miljoen mensen die wereldwijd op de vlucht zijn.

Ik lees een paar opmerkelijke cijfers uit het Global Trends rapport van het UNHCR – de VN Vluchtelingenorganisatie (1).

  • Gemiddeld slaan 44.500 mensen per dag op de vlucht voor oorlog en geweld. Dit betekent dat ELKE 2 SECONDEN een nieuw persoon vlucht !
  • Van de totale wereldbevolking is 1 op 110 mensen op de vlucht.
  • 52 % van deze mensen is nog kind. Vaak reizen deze kinderen alleen of gescheiden van hun families.

Ik lees dit en ik denk: wat als het mijn zonen waren? En: als het hen maar zou lukken om elkaar niet te verliezen …

OPVANG IN DE EIGEN REGIO

We hebben de indruk dat een groot deel van de vluchtelingen opgevangen wordt in Westerse landen waar ze de welvaart onder druk zetten, maar dat is niet het geval.

  • Van het totale aantal mensen dat op de vlucht is, wordt 85 % opgevangen in lage- en middeninkomen landen. Die kennen zelf extreme armoede en hebben eigenlijk niet de draagkracht voor de opvang. Ze krijgen ook weinig hulp van ons.
  • Twee derde van het aantal mensen op de vlucht blijft in eigen land.
  • Van hen die hun land ontvluchten, verblijven vier op vijf in een buurland.
  • Eén op vijf is Palestijn. Twee derde is afkomstig uit slechts vijf landen: Syrië, Afghanistan, Zuid-Soedan, Myanmar en Somalië.

Het beëindigen van één of meerdere van deze grote conflicten zou dus meteen een grote impact hebben op de vluchtelingensituatie wereldwijd. Internationale inspanningen voor vrede en afspraken over vluchtelingen zijn belangrijker dan ooit.

WAT KUNNEN WIJ DOEN?

Wat wij kunnen doen, elk op ons niveau, is inzetten op VERBINDING IN DIVERSITEIT, de verschillen overbruggen, de krachten bundelen om deze mondiale uitdagingen aan te pakken. Het is in onze diversiteit dat de oplossingen verscholen liggen. Wanneer verschillende mensen als gelijkwaardige partners elk vanuit het eigen referentiekader naar eenzelfde probleem kijken, ontstaan in synergie nieuwe antwoorden die geen van allen in z’n eentje zou zien. Duurzame oplossingen die stabiliteit bieden op lange termijn.

Dat begint bij de WIL OM OPLOSSINGEN TE VINDEN. Het begint ook bij het OPENEN van het gesprek, het openen van ons hart en onze oren. De derde sleutel naar verbinding uit het DIVERSITEIT & INCLUSIE KOMPAS.

We moeten ons dwingen, ook al is dat ongemakkelijk, om de noodkreten te blijven horen en de menselijkheid te blijven zien van de mensen die onze hulp nodig hebben. Daarom wil ik op deze 20 juni duidelijk zeggen: ook ik, I stand #WithRefugees.

En even aandacht vragen voor de alweer meer dan 1.300 dochters en zonen, vaders en moeders, jonge mensen op zoek naar een leven, een toekomst, die in 2018 verdronken zijn in de Middellandse Zee (cijfers van de IOM – Internationale Organisatie voor Migratie)(2).

EEN BRUG VAN SCHEDELS EN RIBBEN

Ik hoop dat we op tijd voldoende draagvlak creëren voor een echte ommezwaai in onze houding ten aanzien van mensen op de vlucht, zodat de lugubere voorspelling die Henning Mankell zijn ‘Tea-Bag’ laat doen in zijn gelijknamige boek geen realiteit wordt (3):

“Weet je nog dat ik daar op het strand stond, ten zuiden van Gibraltar? Het voelde alsof dat de heilige stad van de vluchtelingen was, een paleis van nat zand waarvandaan een onzichtbare brug naar het paradijs leidde. Velen zagen tot hun ontzetting dat er water tussen lag. Ik herinner me de spanning en de angst toen we stonden te wachten op de boot die ons zou overzetten. Ieder zandkorreltje was een waakzame soldaat. […]

Ik weet niet waarom uitgerekend ik het heb overleefd toen de boot stuk sloeg op de rotsen en wanhopige mensen beneden in het donker van het laadruim om zich geen sloegen en krabden om eruit te komen. Maar ik weet dat de brug die we allemaal meenden te zien toen we daar op dat strand in het uiterste noorden van Afrika stonden, dat continent dat we ontvluchtten en waar we al om treurden, die brug zal worden gebouwd. Want ik verzeker je dat de berg opeengepakte lijken op de bodem van de zee ooit zo hoog zal worden dat de top als een nieuw land zal oprijzen uit de zee en een brug van schedels en ribben zal slaan tussen de continenten die geen enkele bewaker, hond, dronken zeeman of mensensmokkelaar zal kunnen afbreken. Dan pas zal deze wrede waanzin ophouden.”

IK, MARIJKE, BRENG HULDE AAN ELKEEN AFZONDERLIJK VAN DE 1.300 DRENKELINGEN VAN DE MIDDELLANSE ZEE DIE DE MOED HADDEN TE DROMEN EN HUN DROOM TE VOLGEN – TOT HUN DOOD IN 2018.

 

Bronnen:

(1)    http://www.unhcr.org/nl/2018/06/aantal-vluchtelingen-wereldwijd-stijgt-opnieuw/

(2)    https://www.demorgen.be/buitenland/opnieuw-zeven-mensen-verdronken-in-de-middellandse-zee-b6abce73/

(3)    Mankell, Henning (2001) Tea-Bag, Breda: De Geus, 314-315.

 

Diversiteit & Inclusie Postkaarten

Tips & trics & tools

Sinds de start van de Diversiteitsacademie verzamel ik inspirerende citaten i.v.m. Diversiteit & Inclusie. De 12 beste zijn nu te krijgen als postkaart. Ze vormen een mooie basis om het gesprek over dit thema aan te wakkeren in je school, onderneming of organisatie.

Je kan het pakket van 12 postkaarten vanaf nu bestellen via de website à € 11,95/pakket, incl. verzendingskosten en BTW.

 

Werk jij 7B Proof? Acties voor kwetsbare werkzoekenden in Gent

Toegankelijkheid

Hoe toegankelijk is jouw dienstverlening? Door je aanbod te bekijken door de bril van de 7 B-s, kom je drempels sneller op het spoor en weet je welke acties het meest effect zullen hebben.

De 7 B-s van toegankelijkheid zijn een handig HULPMIDDEL om met een kritische blik te zoeken naar DREMPELS in je werking. Soms houden we zelf – onbewust – drempels in stand, waardoor het voor een deel van ons doelpubliek lastig is om het aanbod ten volle te benutten. Mensen die net wat ‘anders’ zijn dan jouw mainstream vinden dan moeilijker aansluiting.

Lees hieronder de 10 tips voor een bredere toegankelijkheid van je aanbod.

Tip # 1 van 10: BRENG JE DOELGROEP IN KAART EN KIJK WIE SYSTEMATISCH ONTBREEKT

Tip # 2 van 10: KIES HET DEEL VAN JE AANBOD WAARVAN JE DE TOEGANKELIJKHEID WIL BEPALEN

Tip # 3 van 10: STEL JEZELF DE VRAAG “ZIJN WE BEKEND?”

Tip # 4 van 10: STEL JEZELF DE VRAAG “ZIJN WE BEREIKBAAR?”

Tip # 5 van 10: STEL JEZELF DE VRAAG: “ZIJN WIJ BESCHIKBAAR?”

Tip # 6 van 10: STEL JEZELF DE VRAAG: “ZIJN WIJ BETAALBAAR?”

Tip # 7 van 10: STEL JEZELF DE VRAAG: “ZIJN WIJ BRUIKBAAR?”

Tip # 8 van 10: STEL JEZELF DE VRAAG: “ZIJN WIJ BEGRIJPELIJK?”

Tip # 9 van 10: STEL JEZELF DE VRAAG: “ZIJN WIJ BETROUWBAAR?”

Tip # 10 van 10 : BEPAAL JE PRIORITEITEN EN MAAK EEN ACTIEPLAN

Op 27 september ’17 praat ik over de 7 B-s en hoe ze ingezet kunnen worden om de toegankelijkheid van de dienstverlening aan kwetsbare werkzoekenden te optimaliseren. Dit tijdens het event van Gent Stad in Werking. Aansluitend kunnen de deelnemers tafelen met 9 Gentse projecten, die hun werking zullen toelichten. Tijdstip: 12u30 – 16u30. Locatie: NEST (de oude stadsbib). Deelname is gratis en inschrijven kan nog steeds.